Sprzedaż składnika majątku, a dokładnie samochodu osobowego wycofanego uprzednio z działalności gospodarczej w okresie 6 lat od wycofania stanowi przychód z działalności gospodarczej. Rozwiązaniem tej bolączki jest darowizna owego składnika majątku, jednak trzeba się zastanowić, kiedy należy ją przeprowadzić, ponieważ może ona rodzić różne skutki podatkowe w zależności od momentu jej przekazania.
Wykup samochodu osobowego do działalności w 2025 roku i następne przekazanie go w formie darowizny a PIT
Dokonując darowizny firmowego samochodu osobowego, a więc samochodu, który został wykupiony z leasingu do działalności, podatnik powinien wiedzieć, że przepisy podatku od spadków i darowizn wyłączają transakcje przeprowadzone w formie darowizny.
Oznacza to, że jeżeli podatnik wykupi z leasingu samochód osobowy do swojej firmy, a więc na cele działalności gospodarczej, a następnie przekaże go w formie darowizny, wówczas nie będzie zobowiązany do opodatkowania tego przekazania podatkiem dochodowym PIT. Owo przekazanie będzie stanowiło nieodpłatne przekazanie firmowego samochodu osobowego, które nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym PIT, nawet jeśli jest dokonane wobec składnika majątku występującego aktualnie na stanie środków trwałych czy wyposażenia w prowadzonej działalności gospodarczej.
Należy wspomnieć, że obowiązek w podatku od spadków i darowizn nie będzie ciążył na przedsiębiorcy, który przekazał używany w działalności samochód osobowy, a na obdarowanej osobie.
Od 1 lipca 2023 roku obowiązują kwoty wolne w podatku od spadku i darowizn, które wynoszą:
36 120 zł – dla osób należących do I grupy podatkowej, czyli: małżonka (obecnego, nie byłego), małżonka w separacji, zstępnych (np. dzieci, wnuków, prawnuków), wstępnych (np. rodziców, dziadków), rodzeństwa, pasierba, ojczyma, macochy, teściów, zięcia i synowej;
27 090 zł – dla osób z II grupy podatkowej, obejmującej: zstępnych rodzeństwa (np. siostrzeńców, bratanków), rodzeństwo rodziców (np. wujów, ciotki), zstępnych i małżonków pasierbów, małżonków rodzeństwa (np. męża siostry), rodzeństwo małżonków (np. szwagra), małżonków rodzeństwa małżonków (np. męża siostry męża) oraz małżonków innych zstępnych;
5 733 zł – dla osób zaliczonych do III grupy podatkowej, czyli wszystkich, którzy nie należą do dwóch powyższych grup, w tym osób niespokrewnionych z obdarowanym.
Wykup samochodu osobowego do działalności i następne przekazanie go w formie darowizny w 2024 roku – vat
Wielu przedsiębiorców z uwagi na brak opodatkowania podatkiem dochodowym PIT decyduje się na darowiznę samochodu osobowego, który jest użytkowany w działalności gospodarczej jako składnik majątku firmy lub wyposażenie.
Na gruncie podatku dochodowego PIT sprawa została powyżej wyjaśniona. Jednak jak będzie wyglądało przekazanie darowizny firmowego samochodu osobowego względem podatku VAT? Czy także będzie ono podlegało zwolnieniu z podatku VAT?
Darowizna (nieodpłatne przekazanie) firmowego samochodu osobowego będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT, jeżeli:
– przedsiębiorca dokonywał darowizny jako podatnik VAT;
– darowane towary występują w działalności gospodarczej, tzn. nie zostały zbyte w żadnej formie bądź wycofane z działalności gospodarczej;
– przedmiotem darowizny jest towar, w stosunku do którego (lub do jego części składowych) przy nabyciu (lub imporcie) przysługiwało podatnikowi prawo do odliczenia podatku VAT w całości lub w części.
Rozpatrzeniem tego typu przypadku zajął się Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z 1 lutego 2022 roku o sygn. 0112-KDIL1-1.4012.788.2021.2.MB.
Stwierdził on, że przekazanie w formie darowizny firmowego samochodu osobowego na rzecz ojca stanowi czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT w myśl art. art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT w nawiązaniu do art. 7 ust. 2 ustawy o VAT.
Jednocześnie stwierdził, że czynność ta nie może skorzystać ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem VAT na mocy art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy. Artykuł ten mówi, że zwalnia się z opodatkowania podatkiem VAT dostawę towarów wykorzystywanych wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku, jeżeli z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Wykup samochodu osobowego z leasingu na cele prywatne
Innym rozwiązaniem jest darowizna samochodu osobowego, który przed jej dokonaniem został wykupiony na cele prywatne (nie na firmę).
Przypominając art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o PIT, przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych PIT nie należy stosować do przychodów podlegających przepisom o podatku od spadków i darowizn.
Wystąpi tutaj podobna zależność jak w przypadku darowizny składnika majątku firmowego.
To nabywca będzie zobligowany do opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn nabycia w formie darowizny samochodu osobowego od przedsiębiorcy (który wykupił go z leasingu nie do firmy, a na cele prywatne).
Darowizna samochodu osobowego po wykupie z leasingu na cele prywatne a opodatkowanie podatkiem VAT w 2025 roku
Dla przypomnienia darowizna (nieodpłatne przekazanie) firmowego samochodu osobowego będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT, jeżeli przedsiębiorca dokonywał darowizny jako podatnik VAT;
Jak natomiast będzie wyglądało opodatkowanie podatkiem VAT, jeżeli przedsiębiorca dokona wykupu samochodu osobowego z leasingu nie na działalność, a do majątku osobistego (czyli na cele prywatne)?
W omawianej sytuacji w pierwszej kolejności należy przyjrzeć się kwestii momentu dokonywania darowizny. Jeżeli przedsiębiorca wykupi samochód osobowy z leasingu na cele prywatne, a więc poza działalnością i po tym zdarzeniu dokonuje darowizny – to dokonuje jej ze swojego majątku osobistego.
Trzeba uzupełnić powyższe o to, czy taka darowizna dokonywana jest okazjonalnie, a więc nie posiada charakteru prowadzenia działalności gospodarczej.
Kolejna kwestia to wykup samochodu osobowego z leasingu na cele prywatne, a dokładniej brak odliczenia podatku VAT z faktury wykupu.
Ostatnia to brak wykorzystywania od dnia wykupu samochodu osobowego z leasingu w prowadzonej działalności gospodarczej.
W takiej konfiguracji darowizna samochodu osobowego przeprowadzona po wykupie z leasingu na cele prywatne nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT.
Warto w tym miejscu przytoczyć stanowisko w podobnej sprawie wyrażone przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z 22 października 2021 roku o sygn. 0114-KDIP4-1.4012.515.2021.1.SK, w którym stwierdził, że „[…] w przedmiotowej sprawie, w świetle okoliczności wskazanych przez Wnioskodawcę, stwierdzić należy, że Wnioskodawca, dokonując w przyszłości darowizny samochodu osobowego na rzecz matki, nie będzie działał w charakterze podatnika, a czynność ta nie będzie nosiła znamion działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy. Jak wynika z okoliczności sprawy, samochód zostanie po zakończeniu umowy leasingu wykupiony przez Wnioskodawcę (bez odliczenia VAT od wykupu) i nie będzie wykorzystywany w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Darowizna samochodu przez Wnioskodawcę na rzecz matki stanowić będzie zatem zwykłe wykonywanie prawa własności. Tym samym, Wnioskodawca będzie zbywać samochód, stanowiący jego majątek prywatny, korzystając z przysługującego mu prawa do rozporządzania własnym majątkiem. Skutkiem tego, zamierzona czynność nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Mając na uwadze powołane przepisy prawa oraz okoliczności analizowanej sprawy należy stwierdzić, że planowana w przyszłości przez Wnioskodawcę darowizna samochodu osobowego, wykupionego po zakończeniu umowy leasingu operacyjnego na cele osobiste, niezwiązane z działalnością gospodarczą, który to pojazd od momentu wykupu nie będzie wykorzystywany do celów prowadzonej działalności gospodarczej, nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Zainteresowany w związku z darowizną ww. samochodu nie będzie działał w charakterze podatnika, w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, a darowizna nie będzie dokonywana w ramach działalności gospodarczej zdefiniowanej w art. 15 ust. 2 ww. ustawy, lecz w ramach zarządu majątkiem osobistym […]”.
Na koniec warto podkreślić, że omawiana czynność darowizny samochodu osobowego musi rzeczywiście wystąpić. Ponadto przedsiębiorca dokonujący takiej darowizny w obu omawianych sytuacjach musi uzasadnić realizowaną transakcję.
Fiskus będzie bowiem bacznie się przyglądał darowiznom stanowiącym czynność pozorowaną, czyli taką, która została celowo wykreowana na potrzeby uniknięcia opodatkowania (w tej sytuacji podatkiem dochodowym PIT czy podatkiem VAT).
Kolejna kwestia to unikanie sytuacji, w których przedsiębiorca dokonujący darowizny (niezależnie od tego, czy z poziomu firmy, czy prywatnie), po jej dokonaniu nadal użytkuje pojazd w firmie bez względu na rodzaj umowy, na podstawie której korzysta z tego samochodu.